Zgorzelec i Görlitz: jedno miasto na dwóch brzegach Nysy

Zgorzelec i Görlitz to dwa miasta, które od wieków żyją w symbiozie, choć przez kilkadziesiąt lat dzieliła je granica. Z Bolesławca do Zgorzelca jest zaledwie 32 kilometry – pociągiem PKP dojedziesz w 35 minut za 13 zł, a samochodem trasą 94 w niecałe pół godziny. Most Staromiejski pozwala przejść pieszo z polskiego brzegu Nysy Łużyckiej na niemiecki w ciągu 4 minut i nagle znajdujesz się w zupełnie innym kraju, choć historycznie to jedno średniowieczne miasto. W 1945 roku granica przecięła je na pół, ale stare kamienice, ratusz i układ ulic pozostały wspólne. Jednodniowa wycieczka pozwala zobaczyć obie strony bez pośpiechu, wypić kawę raz po polskiej, raz po niemieckiej stronie i wrócić do Bolesławca przed zmrokiem.

Renesansowy ratusz w Zgorzelcu z 1490 roku z charakterystyczną wieżą zegarową to pierwszy punkt, który warto zobaczyć zaraz po wyjściu z dworca. Stąd spacerkiem w 7 minut dochodzisz do Mostu Staromiejskiego, jedynego miejsca, gdzie możesz legalnie przejść granicę bez kontroli. Po niemieckiej stronie Görlitz zachowało się jedno z najpiękniejszych historycznych centrów wschodnich Niemiec – ponad 4000 zabytkowych budynków z XIV–XIX wieku. Miasto uniknęło większych zniszczeń w 1945 roku, dlatego dziś wygląda jak żywy skansen, tylko że z prawdziwymi mieszkańcami, sklepami i knajpami.

Dojazd z Bolesławca – pociąg czy samochód?

Pociąg z Bolesławca do Zgorzelca odjeżdża średnio co 90 minut i kosztuje 13–16 zł w jedną stronę. Podróż trwa 32–38 minut, a dworzec w Zgorzelcu leży 800 metrów od rynku. Jeśli jedziesz samochodem, zaparkujesz na bezpłatnym parkingu przy ulicy Warszawskiej lub na płatnym podziemnym pod ratuszem za 2 zł za godzinę. Granicę przekraczasz bez żadnych formalności – wystarczy dowód osobisty w kieszeni.

W Görlitz komunikacja jest świetnie zorganizowana. Bilet jednodniowy na wszystkie tramwaje i autobusy po niemieckiej stronie kosztuje 6 euro i pozwala wrócić na polski brzeg bez problemu. Wielu mieszkańców robi zakupy po drugiej stronie granicy, dlatego w godzinach szczytu na moście bywa tłoczno.

Renesansowy ratusz i polski rynek

Zgorzelecki ratusz z 1490 roku ma piękną renesansową fasadę i wieżę, z której w 1963 roku usunięto zegar, bo mechanizm był już zbyt zużyty. Dziś znowu działa. Wokół rynku stoją odbudowane kamienice z podcieniami, a w sezonie letnim przy stolikach siedzą zarówno Polacy, jak i Niemcy. Kawa w jednej z knajp na polskim rynku kosztuje 9–12 zł, czyli wyraźnie taniej niż 2,80 euro po drugiej stronie Nysy.

Przejście Mostem Staromiejskim

Most Staromiejski zbudowano w 1846 roku i do dziś jest jedynym pieszym połączeniem obu części dawnego miasta. Przejście zajmuje 4 minuty, ale zmiana perspektywy jest ogromna. Po niemieckiej stronie od razu wchodzisz w klimat Görlitz – brukowane uliczki, odrestaurowane fasady i zero bloków z wielkiej płyty. To właśnie tutaj kręcono sceny do filmów „Grand Budapest Hotel” i „Inglourious Basterds”.

Spacer po starówce Görlitz

Starówka Görlitz jest uznawana za jedno z najlepiej zachowanych historycznych śródmieść w Niemczech. Od rynku idziesz Obermarkt, potem Neißstraße aż do kościoła św. Piotra i Pawła z XIV wieku. Wieża kościoła ma 84 metry wysokości i oferuje punkt widokowy otwarty od kwietnia do października. Bilet wstępu kosztuje 4 euro. W promieniu 400 metrów znajdziesz dziesiątki zabytkowych kamienic z bogatymi detalami, a każda z nich ma tabliczkę z rokiem budowy.

Warto zajrzeć na Untermarkt, gdzie stoi najstarsza apteka w Görlitz działająca od 1601 roku. Ceny leków są tu takie same jak w całej Saksonii, ale sama architektura wnętrza zapiera dech. Niemiecka starówka jest o 30 procent większa od polskiej części i zdecydowanie lepiej zachowana.

Kawa po obu stronach granicy

Na polskim brzegu wypijesz kawę za 10–13 zł w kawiarni przy rynku. Po przejściu mostu w Görlitz ta sama kawa będzie kosztowała 2,70–3,20 euro. Różnica jest wyraźna, ale Niemcy oferują lepsze ciasta i spokojniejszą atmosferę. Wielu bolesławian robi sobie rytuał: poranną kawę piją w Zgorzelcu, a popołudniową już w Görlitz. W ten sposób w jeden dzień odwiedzają dwa kraje i dwa różne style życia.

• Do Zgorzelca z Bolesławca dojedziesz pociągiem w 35 minut za 13 zł.
• Most Staromiejski pozwala przejść granicę pieszo w 4 minuty bez kontroli.
• Ratusz w Zgorzelcu pochodzi z 1490 roku i ma działający zegar.
• Görlitz zachowało ponad 4000 zabytkowych budynków z XIV–XIX wieku.
• Bilet na tramwaje i autobusy w Görlitz na cały dzień kosztuje 6 euro.
• Starówka Görlitz posłużyła jako plan filmowy „Grand Budapest Hotel”.

Jednodniowa wycieczka z Bolesławca do Zgorzelca i Görlitz daje pełny obraz tego, jak historia potrafi przeciąć jedno miasto na pół, a jednocześnie zostawić mu wspólne dziedzictwo. 32 kilometry, Most Staromiejski i dwa różne światy po obu stronach Nysy – to jedna z najciekawszych jednodniowych eskapad w całym województwie dolnośląskim.